In Amsterdam staan 80.000 werkzoekenden ingeschreven. Dat heeft echter niet verhinderd dat de 79 derdejaars van onze school (vergelijk dat aantal eens met de andere vierjarige opleidingen) allemaal ergens zijn terechtgekomen in hun eerste stageperiode, die loopt van 18 november 1996 tot 14 maart 1997. Om aan alle nieuwsgierigheid een eind te maken, van vrienden aan het thuisfront en lotgenoten die nog op stage moeten, hebben wij een aantal vragen bedacht die inzicht moeten bieden in het dagelijks leven van de gemiddelde vakgenoot.
Eind januari waren de traditionele Terugkomdagen. Voor de houtwerkers was er zelfs iets georganiseerd: een restaurator liet dia's zien, en een vertegenwoordiger van een verffabriek hield een verhaal over de liefde voor het hout: "ambachtelijke mensen spelen graag en dat is ook de charme van het vak" en "mensen verkopen allang geen meubels meer, maar sfeer". Op die Terugkomdag vulden de woningstoffeerder, de zeven meubelstoffeerders en 65 houtbewerkers onderstaande vragenlijst in:
| Ambachtelijke P. | Botenbouw | Restauratie | Stofferen | |||||
| ja | nee | ja | nee | ja | nee | ja | nee | |
| Wil je dit werk 'later' ook doen? | 14 | 18 | 8 | 1 | 12 | 4 | 7 | 1 |
| Word je betaald? | 24 | 15 | 7 | 3 | 4 | 11 | 6 | 2 |
| Heb je een idee van de omzet? | 7 | 32 | 2 | 8 | 4 | 12 | 0 | 8 |
| Wordt er veel met tekeningen gewerkt? | 23 | 16 | 1 | 8 | 7 | 6 | 3 | 5 |
| Doe je ook wel eens zittend werk? | 8 | 31 | 5 | 5 | 10 | 6 | 6 | 2 |
| Gaat de dag vaak sneller om dan je denkt? | 33 | 3 | 9 | 0 | 15 | 1 | 7 | 0 |
| Wordt er op tempo gehamerd? | 18 | 21 | 3 | 7 | 2 | 14 | 2 | 6 |
| Kom je ook bij klanten en leveranciers? | 22 | 16 | 1 | 8 | 7 | 6 | 3 | 5 |
| Wordt er in de werkplaats gerookt? | 30 | 9 | 6 | 4 | 10 | 6 | 7 | 1 |
| Weet je hoe de brandblusapparatuur werkt? | 28 | 11 | 6 | 4 | 7 | 8 | 4 | 4 |
| Wordt het hebben van een mening gewaardeerd? | 36 | 3 | 8 | 1 | 13 | 0 | 7 | 0 |
| Is het lastig om eens vrij te krijgen? | 3 | 36 | 1 | 9 | 0 | 13 | 0 | 8 |
| Hoeveel uur per week werk je? | 40,3 (37-50) | 39,5 (37-40) | 39,4 (28-45) | 37 (30-40) | ||||
| Hoeveel uur per week werkt de baas? | 48,8 | 42,9 | 44,6 | 58,1 | ||||
| Hoeveel mensen (incl. stagaire) telt de werkplaats? | 4,4 | 5,6 | 3,2 | 3,3 | ||||
| Wat is gemiddelde temperatuur (in ?C)? | 15 | 9 | 16 | 14 | ||||
| Hoeveel keer per dag zet men koffie? | 2,4 | 1,9 | 3,0 | 2,6 | ||||
Van alle derdejaars vond éénvijfde zijn stageplaats via de Gouden Gids, tweevijfde van de bedrijven is geregeld door school. Op 30% van de Ambachtelijk Proces-adressen is de stagaire de enige die de vloer veegt, en één botenbouwbedrijf werkt ook zo. Bij meubelmakers staat Radio 3 op de eerste plaats, gevold door Sky Radio, bij botenbouwers is dat precies andersom. Restauratoren doen het vooral met Classic FM en een stoffeerder houdt 't bij Radio West-Friesland.
Exact de helft van alle bazen heeft geschaatst, en éénvijfde deel is gaan skiëen. Het is maar wat je wilt weten. Als de baas van een éénmansbedrijf (27% van de bedrijven) zijn been breekt, is hij failliet.
Er is in de categorie Ambachtelijke Procesvoering een stageplaats in een werkplaats van de Technische Universiteit Delft, waar je de studenten vertelt en voordoet hoe je met machines omgaat, en er is een bedrijf dat met schroeven en verf decorstukken voor de televisie maakt.
Eén meubelmaker heeft zijn werkplaats zelf gebouwd, een restaurator zit op drie-hoog, en er is asbest aangetroffen op twee jachtwerven. Eén restaurator werkt met celluloselak en één meubelmaker gebruikt politoer.
Overigens, degene die vraag 2 niet invulde, heeft duidelijk iets te verbergen.
Zoals de statistiek nu is opgezet, zijn verschillen tussen grote en kleine bedrijven niet te zien, hoewel velen dit onderwerp na aan het hart ligt. Hier komen wij op terug.
Een mens, dacht hij, zou eigenlijk zijn hele leven uitsluitend over straat moeten zwalken,
of, als hij zich dat niet kon veroorloven, echt iets doen. Misschien was de ware mens de ambachtsman.
(uit De ontdekking van de hemel van Harry Mulish)