Spaanders 1Spaanders 2Spaanders 3Spaanders 4Spaanders 5Spaanders 6Spaanders 7Spaanders 8

Botenbouw en jachtbetimmering

door Tjalling Mulder en Erik Groenhout

Na drie jaar vallen en opstaan leek het de docenten van de differentiatie botenbouw en jachtbetimmering nuttig om verslag te doen van de ontwikkelingen binnen de differentiatie. Een aantal jaren geleden moest de meubelmakersopleiding worden gedifferentieerd. Er werd gekozen voor drie differentiaties: ambachtelijke procesvoering, rneubelrestauratie en houtenbotenbouw.
Deze drie richtingen hebben binnen onze school inmiddels hun plaats gevonden voor zover dit nog nodig was. In het bijzonder over de jachtbouw en -betimmering was er geen kennis in huis. Er bestond ook geen mogelijkheid deze op korte termijn in te huren.
Besloten werd de kennis zelf op te bouwen en gewoon te starten. Ondergetekenden waren en zijn bereid om energie en vrije tijd te investeren in hun hartstochtelijke liefde voor boten en het onderwijs. Zeven studenten waagden het in 1993 aan boord van het experiment te stappen met dezelfde inzet en incasseringsvermogen.

Het stadium van proberen is nu voorbij. De opleiding staat inmiddels stevig in haar (kinder)schoenen en de energie wordt nu gestoken in de ontwikkeling van lesmateriaal en in het structureren van de lesstof. In het programma staan de hoofdlijnen vast. Er is voldoende kennis en ervaring opgebouwd om de studenten een gedegen en op de praktijk gericht programma aan te bieden.

Wat is het doel van de differentiatie botenbouw?

Ondanks de sterke overeenkomsten tussen jachtinterieurbouw en de interieurbouw c.q. meubelmakerij op de wal, is het raadzaam om voor de botenbouw te kiezen als je in die richting wilt gaan werken - ook al zal in de beroepspraktijk van de botenbouwerij de nadruk meer op het interieur dan de romp liggen.
Het volgen van de differentiatie houtenbotenbouw geeft je een meerwaarde voor een loopbaan in de jachtbouw, omdat je een hoeveelheid kennis en vaardigheden met betrekking tot boten meekrijgt die je als meubelmaker beslist niet zou hebben gehad op het moment dat je de opleiding met een diploma verlaat.

Wat ga je leren?

Tijdens je schoolopleiding botenbouw leer je het lezen, interpreteren en maken van scheepstekeningen. Je komt in aanraking met basale hydrostatica en hydrodynamica. Misschien lijkt dit overdreven, maar je krijgt hierdoor een beter inzicht in het hoe en waarom van een bootromp in het water. En vooral wat je er wel en niet aan moet en mag doen, wil je een romp verantwoord kunnen verbouwen. Verder wordt er tijdens de lessen technologie uitgebreid aandacht besteed aan de verschillende bouwwijzen, het beginnen met de bouw van een romp en de specieke technieken voor het betimmeren van een romp.

Hoe ga je het leren?

Als je wilt leren hoe een jacht en haar betimmering elkaar zitten, kun je het maar het beste een keertje doen. Binnen de opleiding krijg je alleen of in groepsverband de kans om de vaardigheden te verwerven die nodig je nodig hebt om eigen jachten en betimmeringen te maken door middel van een eigen project, je eigen boot dus.
De enige twee voorwaarden die aan het project gesteld worden, zijn dat het binnen de gestelde tijd afgemaakt moet kunnen worden, en dat het niet zo groot is dat het niet meer door de deur zou kunnen. Deze eenvoudige eisen stellen dus grenzen, maar ook in een kleine boot leer je wat je zou moeten kunnen bij de bouw of inrichting van een groot jacht.

Is het moeilijk?

Ja maar niet moeilijker dan een knap meubel. Tot op heden heeft nog geen enkele student afgehaakt omdat de leerstof te moeilijk bleek. Dat neemt niet weg dat je toch flink moet zweten om de kennis en de vaardigheden te verwerven en het werk af te ronden.

Heb je de differentiatie nodig om werk te vinden in de jachtbouw?

Neen. Veel jachtbouw- en jachtbetimmeringsbedrijven zijn gestart door enthousiaste meubelmakers en zelfs gewoon handige doe-het-zelvers. Het is geenszins uitzonderlijk als je zomaar met jachtbouw of betimmering bezig gaat.
Aan de andere kant is het wel zo dat je met de kennis en vaardigheden die je tijdens je differentiatie leert, veel beter bent voorbereid dan collega-meubelmakers die hetzelfde werk doen of willen doen. Wij krijgen zelfs van ervaren werknemers in de jachtbouw vragen of wij niet een cursus kunnen geven die hen een betere theoretische onderbouwing kan bieden.


Uiteindelijk gaat het om de kennis die je meeneemt, en niet om een diploma. Zodra je werk hebt gevonden dat je bevalt, is de waarde van het diploma eigenlijk niet zo groot meer.
Je krijgt een meubelmakersdiploma met de aantekening dat je de differentiatie jachtbouw hebt gevolgd. Met de differentiatie "jachtbouw" word je meubelmaker, net als je medestudenten die "ambachtelijke procesvoering" kiezen, maar wel met specifieke aanvullende kennis die zeer waardevol is in de jachtbouw-branche.