Op negenennegentig beesten

Bundel uit 1988.

Het bekendste werk van Kees Stip is ongetwijfeld zijn verzameling korte dierenversjes, die hij publiceerde onder het pseudoniem Trijntje Fop, een naam ontleend aan de Ideeën van Multatuli. De eerste Trijntje Fop verscheen in 1951 in de Volkskrant. Er zouden er honderden volgen. Ook andere woordkunstenaars zouden later het genre beproeven, maar Stips spitsvondigheid is zelden geëvenaard. De kenmerken zijn de vormvastheid in het gepaard rijm en het metrum, het noemen van een of meer dieren met menselijke trekken in de traditie van Aesopus en La Fontaine en een aardrijkskundige naam, meestal in de eerste regel, en het spel met de taal in woord- en rijmgrappen. De oudste gedichten hebben vaak nog een afsluitende moraal: Kinders, ...

Op deze pagina wordt een selectie van hoogtepunten bewaard. Op achtenzestig beesten is een geografische aanduiding van toepassing, zoals in kaart gebracht bij Google Maps en Earth in een slecht geslaagde poging om het overzicht te behouden. De bekendste Trijntje Fop is wellicht de bok van Siddeburen of de wijsgerige kip die peinzend tot een ei sprak.

Op naar Trijntje Fop:

Op een aal

Een aal die bij diverse bieren
het oude jaar had zitten vieren
werd, toen hij na een warme prak
de hoofdverkeersweg overstak
om daar het nieuwe in te halen,
opeens verdeeld in vier kwart-alen.

Op een aalscholver

Aalscholvers denken allemaal:
“Kun je nog scholven, scholf dan aal.”
Doch door de golven diep bedolven
wil weinig aal zich laten scholven.
Zo scholft zo 'n beest zich uit de naad
terwijl het woord niet eens bestaat.

Op een aapje

Een vroegrijp aapje te Wolfheze
dat erg veel boeken had gelezen
hing welgemoed aan een liaan
en bovendien nog Darwin aan
die meesterwerken had geschapen
door af te stammen van de apen.

Op een bij

Een bij te Lange Ruige Weide
bepeinsde op gezette tijden
gezeten in een honingcel
het hemels en het aards bestel.
Bij deze arbeid droeg die bij
een lange ruige wijde pij.

Op een bij

Er was een bij te 's Gravenhage
die antwoord wist op alle vragen.
Toen men hem moeilijk genoeg
“Wat was was eer was was was?” vroeg,
werd hij winnaar van de quiz
met “Eer was was was was was is.”

Engelse vertaling:

On a bee

A clever bee, one of Belfast,
Had answers to whatever one asked.
He was the smartest one, because
When asked what was was ere was was was
He lost no time and won the quiz
By answering “Ere was was was, was was is.”

Duitse vertaling:

Auf eine Biene

Es lebte einmal eine Biene in Hagen,
die antworten konnte auf jegliche Fragen.
Die wohl Schwierigste bei einem Quiz—ganz klar—
war: Was war war bevor war war war?
Sie wusste auch dies und gewann ohne List:
“Bevor war war war, war war bin oder ist!”

Op een boekenwurm

Een boekenwurm te Oudeschans,
bewonderaar van streekromans,
schreef aan een romancier te Schagen:
“Geachte heer, reeds vele dagen
verkwik ik als aan zoete koek
mij aan uw veelgegeten boek.”

Aan de Oudeweg te Siddeburen werd in 1978 een hardstenen bok van beeldhouwer Anton van Dijk onthuld met dit gedicht op de sokkel. Later is het verplaatst naar de Poststraat.

Op een bok

In Siddeburen was een bok
die machtsverhief en worteltrok.
Die bok heeft onlangs onverschrokken
de wortel uit zichzelf getrokken,
waarop hij zonder ongerief
zichzelf weer in 't kwadraat verhief.
maar 't feit waardoor hij voort zal leven
is dat hij achteraf nog even
de massa die hem huldigde
met vijf vermenigvuldigde.

Op een braamsluiper

De werken van mevrouw Sagan
zijn door een braamsluiper te Caen
met zoveel aandacht doorgelezen
dat deze in zijn diepste wezen
een droevig uiterst introvert
aimez-vous-Brahmsluipertje werd.

Op een brilslang

Een dikke brilslang zat parterre
vooraan in de Folies-Bergère.
“Van allerhande euvelen”
—zo hoorde men hem keuvelen—
“plaagt de bijziendheid mij het meest.
Zijn er al doelpunten geweest?”

Op een chow chow

Toen een chow chow uit Otterlo
had opgemerkt “Ik stotter zo,”
deed hij een reisje en kwam vlug
doch erger stotterend terug
uit Baden-Baden, waar het beest
naar een chowchowshow was geweest.

Op een dar

Een dar in dienst bij de marine
mag gelden als een zeer geziene.
De Chef Marinestaf verklaart:
“Die dar is daarom zoveel waard,
omdat ik hem bij mistig weer
als radar in de ra monteer.”

Op vier darren

Vier dikke darren op een rijtje
wisten van ieder honingbijtje
het wat waarom en waar en hoe.
Daar zaten zij tot walgens toe
achter hun goedgevulde glazen
over te darren en te dazen.

Op drie doggen

Drie Duitse doggen te Wolfheze
waren uitzonderlijk belezen
in Nederlandse poëzie
die de geleerdste van de drie
en ook van stemgeluid te luidste
naar 's lands gelegenheid verduitste.

Op een dolfijn

Voor een dolfijn te Alicante
was het vertrek van zijne tante
iets daarom zeer bijzonder droefs
omdat het met z'n pluchen pousse
en hangers van geslepen glas
geheel dauphin de siècle was.

Op een eend

Een eend die bij Pythagoras
de leer der zielsverhuizing las
schreef aan zijn achternicht te Strijp
“Als ik 's mans stelling goed begrijp
dan zegt hij, maar hij zegt het mooier:
wie dood is wordt voortdurend dooier.”

Op een eendagsvlieg

“Ach,” sprak een eendagsvlieg te Doorn,
“hoe heerlijk is het ochtendgloren
en hoe verrukkelijk het uur
waarop het laaiend zonnevuur
verstild ter kimme wordt gedreven!
Men moest twee dagen kunnen leven.”

Op een egel

Een egel die, gestart te Smilde,
naar Hindeloopen lopen wilde,
zeeg halverwege in elkaar
met een aanmerkelijke blaar.
“Ach, had ik” hoorde men hem snikken
“maar iets om die mee door te prikken.”

Op een elft

Een elft zegt boos: “Op alles wordt
besnoeid, beknibbeld en bekort.
Ik, die tot aangenaam verpoos
te Zevenaar een vijver koos,
zal straks, je zult het nog beleven,
een 11 zijn in een 5 te 7.”

Op een ezel

Een ezel sprak laatst in de Koog:
“De splinters in ons eigen oog
Zijn balken in eenanders ogen.”
Zijn zuster sprak toen onbewogen:
“Dat heeft dan altijd nog iets voor
Op balken in eenanders oor.”

Op een geit

Een geit heeft laatst te Duivendrecht
Een porseleinen ei gelegd,
zo sierlijk, dat het zelfs te Sèvres
beschouwd wordt als 'n oeuf de chèvre.
“Ik heb al leggend,” zegt zij zacht,
“heel diep aan iets heel moois gedacht.”

Op een gier

Een gier, Giraldo Giacometti,
zong aria's van Donizetti
terwijl een groepje lammeren
daar zacht bij zat te jammeren.
“Wij zingen samen,” sprak het dier,
“de Lucia di Lammergier.”

Op een glimworm

Een glimworm zat met zeven neven
in de Stadsschouwburg licht te geven.
De jongste, nog wat zwak van stroom,
Vroeg: “Waarvoor doen we dat nou, oom?”
Toen sprak de helderste van kop:
“Wij voeren de Electra op.”

Op een grasmus

Te Rotterdam begon een grasmus
zijn nest te bouwen in Erasmus.
“Hij nestelt goed,” zo sprak het beest,
“hoewel het meeste dat men leest
van deze Desiderius
gelijkt op rijst met pere jus.”

Op een gup

De sportsman, die, 't zij jong of oud,
van voetballen en vissen houdt
dient nooit het gupje te vergeten
dat naast het voetbalveld gezeten
tot steun van zijn geliefde club
voortdurend riep: “Gup Golland, gup!”

Op een haan

Het schrijven van een liefdesklacht,
ach mensen, hoeveel uren bracht
daarmee niet een verliefde haan zoek!
Maar op zijn ongelezen aanzoek
schreef zijn geliefde koel en kuis:
“Houdt u uw hanepoten thuis.”

Op een haan

Te Emminkhuizen biedt een haan
zich desgewenst als wekker aan.
“Mijn veerwerk,” schrijft hij, “is perfect.
U wordt ruim honderd maal gewekt
op één gedicht van Trijntje Fop,
want dat windt mij geweldig op.”

Op een haan

Een oude haan sprak vol verbazen
toen hij bij het reveilleblazen
des morgens vroeg om kwart voor zeven
een aantal van zijn jongste neven
door een poelier zag etaleren:
“Die zijn al erg vroeg uit de veren.”

Op een haan

Het torenhaantje van Wolfheze
bleek doodgewoon een haan te wezen
gevlucht uit Alphen aan den Rijn
die daar tot het behoud van zijn
met sappig vlees beklede knoken
een poosje boven was gedoken.

Op een haring

Een nieuwe haring sprak te Dordt:
“Ik denk dat ik geen oude word.”

Op een hen

Een hen te Hoenderloo vermoordde
bezittelijke voornaamwoorden.
“De hen van hun,” zo sprak het beest,
“die eerst van hullie is geweest
rijdt rustig in een tremmetje
in hem zijn hen haar hemmetje.”

Op een hinde

Niet zonder reden, mag men hopen,
heet Hindeloopen Hindeloopen.
Want sinds daar op een goede dag
Een hert een hinde lopen zag
Verging hij bijna van verdriet
Dat hij die hinde lopen liet.

Op een hit

Een hit sprak tot een tweede hit:
“Mijn zuster die in Ede zit
is op een zelfbedachte slogan
voor niets naar Griekenland gevlogen.”
“Zo, zo,” sprak deze, “dat is dus
je zogenaamde Pegazus.”

Op twee honden

Een mop zat samen met een does
al tien jaar in de trein naar Goes.
De does sprak midden in het elfde:
“Het uitzicht blijft maar steeds hetzelfde.”
“Wat ik je brom,” sprak toen de mop,
“dit treintje is een treintje fop.”

Op een houtsnip

Een houtsnip sprak: “Ik kan nog snappen
dat alle obers ginnegappen
als ik mijn synoniem bestel.
Maar onwellevend is het wel
om luidkeels tot de kok te kwelen:
een halve houtsnip voor een hele!”

Op een houtsnip

Een houtsnip in Tietjerksteradeel,
een keihard houtindustrieel,
geeft 't personeel maar zelden vrij,
zodat hij dan ook woedend zei,
toen 'n vijftal snippen er om vroeg:
“Een snip per dag, dat is genoeg!”

Op een huismuis

Een kleine huismuis aan de Maas
hield niet van Nederlandse kaas.
Was het geen Camembert of Brie
dan huilde hij een dag of drie
totdat zijn moeder zei: “Mon cher,
hou op met je gecamemblèr.”

Op zes insektjes

Er liepen op een brug te Bommel
drie kleine kindjes van een hommel
en vrolijk stappend aan hun zij
ook nog drie kindjes van een bij.
Die kleintjes moesten alle zes
naar bijles en naar hommelles.

Op een jaguar

Tegen zijn tante te Sluiskil
die hem precies van 1 april
tot aan de pluktijd van de penen
haar arreslede uit wou lenen
verklaarde laatst een jaguar:
“Des winters wil ik graguar.”

Op een kat

Een kattige kelner uit Katwijk
Zei: “ 'k Ben bang dat ik weer eens wat zat lijk.”
“ 'k Heb een kater,” zei hij
“voor een hond ga 'k opzij
Maar dacht je dat ik voor een kat wijk?”

Op een kat

Een hoofdagent te Rilland-Bath
werd aangesproken door een kat.
“Meneer,” sprak deze, “dezer dagen
heeft men de melk weer opgeslagen.
U krijgt een lekkere sigaar
wanneer u wilt vertellen waar.”

Op een kat

Een kat zingt 's avonds te Bolnes
duetten met een zangeres.
Bij elke mi van die mevrouw
geeft dan die kat een mooie au.
Een mooie, zachte, zuivere,
waarvan zij zelf moet huiveren.
Want katten zijn, vooral in maart,
bijzonder fijn bekattesnaard.

Op een kevertje

Op een met landbouwgif bespoten
stuk land liep op zijn laatste poten
een kevertje van graf tot graf
al zijn familieleden af.
Dat deed het arme stakkerdje
daar op zijn dooie akkertje.

Op een kip

Een zwarte kip heeft in Schiedam
een goed belegde boterham,
zij gaat met eieren langs de deuren
bij alle stokers van likeuren.
“Het gaat me,” schept ze op, “niet kwaad:
mijn nageslacht wordt advocaat!”

Op een kip

Een kip was wonend te Westzaan
al jaren bij haar haan vandaan
die zich gevestigd had te Vorden
en pluimveehouder was geworden.
Zij haatte hem omdat de fielt
het hield met alles wat hij hield.

Op een kip

Een kip die onlangs in haar hok
een klankwerk hoorde van Bartok
volgde met passende strijkages
de strijkers in de strijkpassages,
en bij het slagwerk riep ze blij:
“Bartok tok tok alweer een ei!”

Op een kip

Een kip sprak peinzend tot een ei:
“Wie was er eerder: ik of jij?
De wijsbegeerte mag misschien
op deze vraag geen antwoord zien,
maar ik heb, wat men ook mag zeggen,
nog nooit een ei een kip zien leggen.”

Op een kip

Hoor Op een kip gezongen door Pieternel van Amelsvoort.

Een kip, afkomstig uit Zaandam
droeg papillotten in haar kam.
Zij sprak: “Als om die papillotten
mijn medekippen mij bespotten,
dan slaat de haan waarvan ik hou
die kippen kakelbont en blauw.”
Want ware liefde, kameraden,
blijkt niet uit woorden, maar uit daden.

Op een konijn

Bij Noordwijk zwom een nat konijn
Temidden van een school tonijn
Tja, sprak het beest, dat tomt er van
als men de ta niet zeggen tan.

Op een kreeft

Een kreeft spreekt af en toe spontaan
een van zijn eigen scharen aan.
Hij brengt zijn mond dan ver naar voren
en fluistert zacht, voor vreemde oren
ternauwernood beluisterbaar:
“Gegroet, geachte luisterschaar!”

Op twee kuikens

Twee kuikens, amper uit het ei,
begaven zich verheugd en blij
naar diepe duistere gewelven
alwaar—bezin u op uzelve
aleer ge hun gebreken hoont—
een kuikensexfilm werd vertoond.

Op een kwal

Hoor Op een kwal gezongen door Pieternel van Amelsvoort.

“Helaas,” zegt een bedroefde kwal,
“de aarde is een tranendal,
een zee van zuchten en geween.
Waar zwalpt het blinde lot ons heen?”
En zelf geeft hij meteen het antwoord:
“Ik weet het al, we gaan naar Zandvoort!”

Op een leeuw

Een leeuw gaf dagelijks te Velp
instructie aan zijn jongste welp.
“Houd,” sprak hij, “in je rechterhand
een lange lat omhoog geplant,
een bos asperges in je linker;
je tong naar buiten, dat staat flinker.
En als je nu rechtop leert slapen
dan kom je later in een wapen.”

Op een leeuw

Een leeuw bracht af en toe uit Ede
een bosje leeuwebekjes mede
voor een leeuwin nabij De Steeg
die dan verlegen werd en zweeg
hoewel ze geenszins op haar malle
leeuwinnebekje was gevallen.

Op een leghorn

Een witte leghorn aan de leg
zat zomaar naast een zwarte, zeg!
“Eenieder” sprak zij, “die uw zwartheid
als argument ziet voor apartheid
is op zijn gunstigst niet goed snik:
U legt ze net zo wit als ik.”

Op een luiaard

Een sterke luiaard en een zwakke
hingen te hangen aan hun takken.
“Ik bied u,” sprak de zwakke zacht,
“een optie op Uw arbeidskracht.”
“Ik wil geen optie,” sprak de sterke,
“omdat ik optie tegen werken.”

Op een groepje maden

Dit weekend ging een groepje maden
in Scheveningen pootjebaden
De welbespraaktste van het stel
sprak: “Makkers, merken jullie wel?
Er zijn hier heel wat maden bij
die made zijn in Germanij.”

Op een meeuw

Een burgermeestermeeuw te A.
ging zijn gemeentekas eens na.
Hij riep zijn secretarisvogel
en vroeg: “Mijnheer, hoe is het mogel...?”
Doch midden in dit woord is deze
per sneltrein naar Parijs gerezen.
Kinders, weest eerlijk en weest wijs,
dan hoeft gij nimmer naar Parijs.

Op een mensaap

Een mensaap legde zich te Stroe
op de klassieke talen toe.
Gegrepen door een groot begeren
de evolutie te forceren
verboog het beest tot in zijn slaap:
mensa, mensae, mensae, mensaap.

Op een muis

Een mier verlangde naar het uur
dat hij gezeten bij het vuur
Homerus lezen zou en Dante.
Zijn vrouw, een nogal ruwe tante,
sloeg echter reeds bij het begin
zijn mierenhoop de bodem in.

Op een muis

De neiging van een muis te Deelen
gezellig kat en muis te spelen
wordt dan pas goed begrijpelijk
wanneer wij daarbij rijpelijk
in overweging nemen dat
de muis dan speelde voor de kat.

Op een muis

Een musisch muisje hield te Ede
een musseveertje vast waarmede
het schreef: “O volk dat ik bemin,
gun mij een piepklein plaatsje in
het grote Muizoleum van de
Literatuur der Lage Landen.”

Op een muis

Een muis, op zoek naar kruimels kaas,
kroop in de baard van Sinterklaas.
“Wel eerder,” sprak de Sint bedaard
“werd door een berg een muis gebaard.
Maar dit is wonderlijk, bij Zeus:
hier bergt zowaar een baard een muis.”

Op een orang oetan

Een orang oetan werd te Ede
haast door een auto overreden.
Het beest sprak enigszins verbaasd:
“Die heer die daar de hoek om raast,
al heeft hij dan zijn goeie goed an,
is regelrecht een voorrang oetan.”

Op een os

“Boer Bos,” zo sprak een os devoot,
“heeft dertig ossen en is dood.
Hij kocht, gekweld door knokkelpijnen,
een grote doos met medicijnen.
Daarbinnenin las toen boer Bos:
'Neem elk uur 1 tablet per os'.”

Op een paard

Een paard gekleed in carnavaljas
zong schril het smartlied uit de Paljas.
Zijn klacht kwam over de Moerdijk
tot binnen Haags gehoorbereik.
“Wat zingt,” sprak daar minister Cals,
“dat carnavalje carnavals.”

Op twee padden

Twee padden hadden te Maasbracht
een soort van circustoer bedacht.
De eerste pad zat op de tweede
door wie een rijwiel werd bereden
en riep luidruchtig door de stad:
“Ik rijd hier op een rijwielpad.”

Op een pterodactylus

Een pterodactylus te Chaam
gaf alles een Latijnse naam.
Als er bijvoorbeeld in de tram
een schipperskeesje binnenkwam
dan sprak die pterodactylus:
“Compactum Neropactylus.”

Op een rinoceros

Een jeugdige rinoceros
brak ongemerkt uit Artis los
en sjokte toen, vermomd als heer,
de Nieuwendijk wat op en neer.
Aldaar ontdekte kleine Moos 'm
en riep “Kijk nou es, een rinozem.”

Op een schaap

Een schaap te Schagen sprong, hoe gek,
de hele nacht over een hek.
“Want ziet u,” sprak het tot twee herten,
“wellicht ligt ergens in de verte
door zorg en kommer zwaar gekweld
Een slapeloze, die mij telt.”

Op een schimmelpaard

Het schimmelpaard van Sinterklaas
ontmoette plotseling zijn baas.
“Ik ben,” zo sprak de Sint beknopt,
“per vliegtuig uit de lucht gedropt.”
“Dat dacht ik al,” sprak toen dat paard,
“U hebt een droplucht aan uw baard.”

Op twee slakken

Twee slakken waren al sinds jaren
op weg van Groningen naar Haren.
Tenslotte kwam geheel ontdaan,
de oudste aan het eindpunt aan.
Hij slikte en sprak diep bewogen:
‘Mijn broer is uit de bocht gevlogen.’

Op een spreeuw

Een rupsenzamelende spreeuw
vloog door het keelgat van een leeuw.
“Ik hoop,” zo sprak het beest benauwd,
“dat deze leeuw van rupsen houdt.”
Leert, kinders, dit van deze spreeuw:
Humor is lachen in een leeuw.

Op een trekhond

De drang te trekken en toch fijn
niet al te ver van huis te zijn
kwam bij een trekhond te Maasbracht
het sterkst naar voren in de kracht
waarmee hij elke dag zijn hok
en uiteraard de aandacht trok.

Op een varken

Een vies vet varkentje uit Sluis
voelt zich in troebel water thuis,
Naar Zuid-Amerika gegaan
trok hem de politiek daar aan.
Hij heeft gezwijnd, de sluwe vent:
thans is hij vieze-president.

Op een veelvraat

Een veelvraat heeft een goed recept
Voor als u erge honger hebt:
Neem zes gesmeerde broodjes nier
En eentje met carbonpapier.
Gewoonlijk is het zevende
Dan wel de doorslaggevende.

Op een woerd

“Den Haag,” zo zegt een woerd, “is blijkbaar
per trein uit Utrecht onbereikbaar,
Want telkens als ik het probeer
begint een goudgebiesde heer
zijn longen vol met lucht te happen
en roept dan: ‘Woerden overstappen!’ ”

Op een ijsbeer

Een ijsbeer beerde zoveel ijs
dat het ging vriezen in Parijs.
In Barcelona en Madrid
werden de sinaasappels wit.
Twee kostschoolmeisjes te Misore
zijn aan hun banken vastgevroren,
en ook een knaapje op Ceylon
dat zijn grammatica niet kon.
Leert vlijtig jongens dus en meisjes,
En eet vooral niet zoveel ijsjes.

Op twee zalmen

Twee zalmen hebben te Herwijnen
een lijvig boekwerk doen verschijnen
dat volgens dr Heineman
bedoeld is om het fijne van
de wereldtoestand uit te leggen.
Het heet: Watzalmenervanzeggen.

Op een zeeleeuw

Een zeeleeuw aan de Côte d' Azur
jongleerde elke dag een uur.
“En wat,” vroeg een verbaasde geit,
“is daarvan nu de aardigheid?”
“Men moet,” zo sprak die zeeleeuw toen,
“jongleren om het oud te doen.”

Op een zijderups

De zijderupsenbond te Ede
betoogde voor de wereldvrede.
Met zijden doeken liep men rond
waarop de leus geschreven stond:
Leve de vrede, want het leger
kost geld en draagt alleen maar Jæger.

Op een zwijn

Een zwijn ging met zijn ome Joop
gezellig naar de bioscoop.
Doch toen zijn neef hem heel benepen
met een parketplaats af wou schepen
sprak oom bedaard doch diep gegriefd:
“Twee zwijnestalles alstublieft!”

- --oOo-- -