Samenspraak van Thisbe met het lijk van Pyramus

Naar Nijhoff

(Pyramus ligt dood met het zwaard in zijn lichaam. Bij zijn eerste woorden verschijnt Thisbe.)

• Pyramus
• Ik ben een dode Pyramus
• Mors est communis omnibus.
• Behanger, zanger, Bey van Tunis :
• Finis est omnibus communis.
• Thisbe
• Nu is hij dood en spreekt Latijn :
• hij moet al in de hemel zijn.
• Zeg Pyramus—och lieve Heer—
• ken jij je Thisbe dan niet meer ?
• Pyramus
• Thisbe, ben jij 't, voor wie 'k zo even
• verliet mijn huis, verliet mijn leven ?
• Ik dacht dat je daarginds al was,
• dat 'k je zag zitten in het gras.
• Thisbe
• Is daar dan gras ? Zijn daar konijnen ?
• Of grazen daar de cherubijnen ?
• Ik smeek je op mijn blote knieën :
• vertel me Pyramus, wat zie je ?
• Pyramus
• Ik wil wel maar ik kan het niet;
• ik zie, ik zie wat jij niet ziet.
• Ik zie een wei waar duizend witte
• engelen in het zonlicht zitten.
• Thisbe
• Bestaat zoiets dan inderdaad ?
• Dan is de dood nog niet zo kwaad.
• Als 't lichaam hier ligt voor de maden
• gaat dan de ziel uit zonnebaden ?
• Pyramus
• Ik spreek alleen maar vergelijkend;
• de taal is daarvoor ontoereikend.
• Daar ginds op aarde is ieder ding
• een weerschijn slechts, een spiegeling.
• Thisbe
• Zijn alle dingen hier een afschijn
• van die aan gindse kant van 't graf zijn ?
• Doet men daar alles intensiever ?
• Wie lief heeft, heeft die daar nog liever ?
• Pyramus
• De liefde bij ons doden kent
• geen strikt persoonlijk element.
• 't Is alles eender, vijand, vrind,
• zijn even lief, even bemind.
• Thisbe
• Dat moet iets heerlijks voor een vrouw zijn :
• ieder beminnen, niemand trouw zijn.
• Nu blijkt dat wie zijn levenslot
• nog langer draagt, zichzelf bedot.
• Pyramus
• Maar is er niets meer dat je bindt
• aan 't aards bestaan ? Zeg had je als kind
• geen pop waarvan je hield, en had je
• geen hondje, geen klein blazend katje ?
• Thisbe
• Mijn pop is stuk en heeft geen kop.
• Mijn kat ging in de pepersop.
• De buurman heeft mijn hond vergeven,
• en jij bent ook niet meer in leven.
• Pyramus
• Voor dat je sterven gaat, vergeef
• wat men aan kat, aan hond misdreef.
• Het mensdom heeft ten enen male
• een neiging tot het bestiale.
• Thisbe
• 'k Vergeld het kwaad niet met het kwade;
• 'k Vergeef hem die mijn kater braadde.
• Hier, met mijn voet al in het graf
• vergeef ik die mijn hond vergaf.
• Pyramus
• Nu kan je ziel, van schuld bevrijd
• opstijgen naar de eeuwigheid,
• terwijl tot mussenschrik verstijfd
• het lichaam hier beneden blijft.
• Thisbe
• Lijken zijn eng; door hun oogharen
• liggen ze star omhoog te staren.
• Hun lijven liggen waterpas.
• Verstijven doen ze later pas.
• Pyramus
• Maar tussen hun halfopen lippen
• kon ongeblust de vonk ontglippen
• die smeulen blijft totdat hij wordt
• tot hoger leven opgepord.
• Thisbe
• Is dat de dood : een porder die
• ons wekt uit onze rêverie ?
• Het moet een vreemd ontwaken zijn.
• Pyramus, doet dat porren pijn ?
• Pyramus
• Iemand, de naam ben ik vergeten
• heeft eens gezegd : non dolet, Paete.
• Toen ik het zwaard stak in mijn vel
• deed het geen pijn, maar koud was 't wel.
• Thisbe
• Voor wie zich aan de Laren wijdt
• bestaan geen graden Fahrenheit.
• Temperatuur is maar een fictie.
• Temperament is alles. Dixi.
• Pyramus
• Zij heeft gezegd en zwijgt. Nooit zweeg
• een vrouw die niet het slotwoord kreeg.
• Mijn laatste woorden hebben plaats te
• verlenen aan haar allerlaatste.
• Thisbe (trekt het zwaard uit Pyramus' lijk)
• Maar als mijn donker bloed omhoogspuit
• dan spreekt dit zwaard de epiloog uit.
• - Hoe kon het zo bezoedeld raken ?
• Ik zal het eerst schoon moeten maken.

Hans Baldung Grien, Pyamus en Thisbe, olieverf op hout, 1530.